Gần đây, cây sâm Ngọc Linh Sơn La mới được nhiều người biết đến và ưa chuộng tin dùng thông qua việc Công ty TNHH MTV ĐTXD Thành Long chế biến thành các sản phẩm từ sâm, mang lại nhiều lợi ích về kinh tế, sức khỏe người tiêu dùng, nhất là người có bệnh…
Đi tìm sự khác biệt
Vườn sâm Ngọc Linh Sơn La được trồng trên sườn đỉnh núi Sam Ta cao gần 2.000 mét so với mực nước biển, khí hậu luôn trong lành mát lạnh dưới 20 độ C, quanh năm mây mù ẩm ướt, thảm thực vật phong phú, nguồn nước chứa nhiều sa khoáng, chất đất mầu mỡ do mùn lá cây mục lâu năm tích tụ thành phân hữu cơ đầy chất dinh dưỡng mang về bón thúc mà không phải dùng bất cứ dòng phân hóa học nào, nên cây sâm sinh trưởng, phát triển tốt, phù hợp với thổ nhưỡng đất đai ở đây. Các hoạt chất có trong củ sâm đến tuổi khai thác đều có chỉ số tiêu chuẩn chất lượng khá cao so với các dòng Sâm khác trên thị trường.
PGS.TS Nguyễn Thị Minh Tú, Trưởng khoa Khoa Kỹ thuật Thực phẩm, Trường Hóa và Khoa học Sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội đánh giá cao về việc Công ty đang tiến hành đầu tư xây dựng xưởng sản xuất và chế biến sâu các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh được trồng ở Sơn La hướng tới đáp ứng tiêu chuẩn GMP (Good Manufacturing Practice), một yếu tố then chốt để sản phẩm có thể cạnh tranh trên thị trường quốc tế. PGS.TS Nguyễn Thị Minh Tú khẳng định chất lượng vượt trội của Sâm Ngọc Linh trồng tại Sơn La thể hiện qua hàm lượng của một số ginsenosides đặc biệt là thành phần MR2. Việc phát triển đa dạng các dòng sản phẩm từ sâm Ngọc Linh không chỉ đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân mà còn mở ra tiềm năng, cơ hội lớn trong việc phát triển các sản phẩm dược liệu có giá trị cao, tiến tới quảng bá và xuất khẩu.
Theo bà Nguyễn Thị Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng KHCN Dược liệu (Viện Dược liệu (Bộ Y tế) thì qua phân tích và kiểm nghiệm Sâm Ngọc Linh Sơn La vào ngày 04/6/2025 cho thấy định lượng Saponin có trong Sâm Ngọc Linh Sơn La là 19,05, trong đó Majonosid R2 là hoạt chất chính đặc trưng quan trọng nhất đạt tới 7,57%. Đợt phân tích kiểm nghiệm gần đây nhất 13/4/2026, riêng hoạt chất Majonosid R2 đối với củ sâm hơn 4 năm tuổi đạt 7,34%, củ sâm 7 năm tuổi do Cục trồng trọt Bộ Nông nghiệp mang lên trồng khảo nghiệm tại Sơn la đạt 6,01%.
Thêm đó sản phẩm chế biến sâu (Cao sâm Ngọc Linh Thành Long Sơn La) đã gửi và được Viện Công nghiệp thực phẩm phân tích đánh giá hàm lượng 17 Acidamin có trong cao sâm. Kết quả phân tích ngày 13/01/2026 cho thấy, hàm lượng Acidamin thiết yếu có trong sản phẩm cao sâm Ngọc Linh Thành Long Sơn La đều đạt chỉ số rất cao Trong đó, có hàm lượng Threonine đạt 123,22 mg/100g; Valine đạt 267,56 mg/100g; Methionine đạt 27,67 mg/100g; Lysine đạt 95,7 mg/100g; Isoleucine đạt 121,68 mg/100g; Leucine đạt 339,85 mg/100g; Phenylalanine đạt 180,92 mg/100g.
Đối với Rượu Cao sâm Ngọc Linh Thành Long Sơn La qua phân tích và giám định tại Trung tâm phâm tích và giám định Quốc gia ngày 13/3/2026 cho thấy hàm lượng Threonine đạt 2,99 mg/100mL; Valine đạt 1,53 mg/100mL; Methionine đạt 0,21 mg/100mL; Lysine đạt 4,08 mg/100mL; Isoleucine đạt 1,69 mg/100mL; Leucine đạt 13,67 mg/100mL; Phenylalanine đạt 1,17 mg/100mL, … Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia thì đối với Cao Sâm Ngọc Linh Thành Long Sơn La chứa khoảng 17 axit amin khác nhau, giá trị của nó không nằm ở một axit amin đơn lẻ mà có sự kết hợp hài hòa của nhiều axit amin với hệ saponin đặc hữu riêng có của Sâm Ngọc Linh và các khoáng chất, vi lượng đi kèm.
Sâm Ngọc Linh Sơn La góp phần hỗ trợ trị bệnh cứu người
Trong hàng trăm tin nhắn, zalo, facebook, trao đổi trực tiếp qua video điện thoại di động của người bệnh sau khi sử dụng các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh Sơn La, gửi lời cảm ơn đầy tâm huyết từ đáy lòng của người bệnh trên khắp mọi miền Tổ quốc, thậm chí cả nước ngoài gửi đến, có địa chỉ, số điện thoại cụ thể, phản rồi về hiệu quả sau khi mua uống Cao Sâm Ngọc Linh Sơn La mà chúng tôi chọn ngẫu nhiên để đưa lên bài viết này cho bạn đọc gần xa được biết. Đó là trường hợp bệnh nhân Trần Khánh Hòa (Số điện thoại 0878499878 – Sơn La) được bệnh viện kết luận ngày 5/01/2022 xác nhận ung thư giai đoạn 4 (bệnh nhân rụng hết tóc), ốm yếu. Trong quá trình điều trị bệnh nhân đã sử dụng cao sâm Ngọc Linh Sơn La uống hỗ trợ cùng phác đồ điều trị của bệnh viện. Thật bất ngờ, sức khỏe bệnh nhân hồi phục, tóc đã mọc lại sau hơn 4 tháng uống cao sâm Ngọc Linh Sơn La (tính đến ngày tái khám 15/5/2022) và đến ngày 8/6/2022 kết quả xét nghiệm của trung tâm NCƯD Sinh – Y Dược học cho thấy “Không phát hiện thấy DNA EBV trong mẫu”; bệnh nhân Lèo Thị Phú (Số điện thoại 0966079688 – xã Mai Sơn) đi khám, chụp CT tại Bệnh viện K (cơ sở 1) ngày 18/9/2023, kết luận: Kích thước khối u gan 25x20mm, u nang buồng trứng 25x32mm. Sau khi bệnh nhân dùng cao sâm Ngọc Linh Sơn La, sức khỏe hồi phục, đi tái khám ngày 30/5/2024, u nang buồng trứng bằng 0 (không), còn kích thước khối u gan đã giảm xuống còn 19mm, bệnh nhân tiếp tục duy trì uống Cao sâm Ngọc Linh Sơn La và tái khám vào tháng 6/2025 kết quả cho thấy kích thước u tiếp tục giảm và hướng tới u máu.
Trường hợp bệnh nhân nữ sinh năm 2000 (xin được giấu tên) bị nấm ngứa, vảy nến toàn thân (có số điện thoại của mẹ bệnh nhân là 0334758642), sau khi mua 2 lọ cao sâm Ngọc Linh Sơn La cho bệnh nhân uống, sức khỏe ổn định, bệnh ngứa vẩy nến đã thuyên giảm rõ rệt. Bệnh nhân sinh năm 1984 (xin được giấu tên) ung thư gan giai đoạn cuối, bệnh viện trả về (có mợ tên Trần Thị Lương, điện thoại 0979136825 và vợ tên Hương, số điện thoại 0356287993), sau khi được giới thiệu, bệnh nhân đã mua 1 lọ cao sâm Ngọc Linh Sơn La uống trong 1 tháng, bệnh tình đã có sự chuyển biến tốt, hiện nay đã sinh hoạt và lao động bình thường, đi tái khám 2 lần không có vấn đề gì.
Nhiều trường hợp khác như: Bà Phạm Thị Chung, sinh năm 1948 ở tổ dân phố 1, xã Mai Sơn bị tai biến đột quỵ, chân phải gần như liệt hẳn, sau khi được con gái tên Mai (điện thoại 0981591039) mua 1 lọ Cao sâm Ngọc Linh Sơn La về uống, sau khi sử dụng 10 ngày liên tục bà đã hồi phục được 9/10 phần, vừa dùng thuốc vừa tập luyện, chân bà đã đi lại bình thường, nay bệnh tai biến của bà đã khỏi hẳn. Trường hợp của dược sĩ Đinh Thị Tính (điện thoại 0972969296 – xã Phù Yên) bị dị ứng nám má lâu ngày càng thâm quầng trầm trọng, sau khi uống cao sâm Ngọc Linh Sơn La hiện tượng dị ứng và nám má đã bay màu khỏi hẳn, trả lại má hồng xinh đẹp cho nữ dược sĩ đang tuổi thanh xuân chỉ bằng một liệu trình uống cao sâm Ngọc Linh Sơn La trong 22 ngày mà không ai ngờ tới. Cụ Lê Lục sinh năm 1943 (điện thoại 0347137788) có bệnh nền tim mạch (động mạch vành) đáng nhẽ phải đi Hà Nội đặt ten và bệnh tuổi già khó thở, mỡ máu, ăn uống kém, đi lại khó khăn. Được con cháu hỗ trợ, ông mua 2 lọ cao sâm Ngọc Linh Sơn La về uống đều đặn, nay cụ ăn được, ngủ khỏe, cơm ba bữa, tinh thần cảm thấy khỏe như thanh niên, rất minh mẫn. Ông đi khám lại tại Viện tim mạch Trung ương, bác bác sĩ khuyên bảo ông không cần phải đặt ten nữa. Thật đáng mừng! Trường hợp của bé Trúc Anh sinh năm 2013 bị hen xuyễn, thở rít từ nhỏ, sau khi sử dụng hết 2 lạng Cao Sâm Ngọc Linh Thành Long Sơn La theo lời kể của mẹ bé Trúc Anh đã khỏi hẳn bệnh hen xuyễn, thở rít (mẹ Nguyễn Thị Vũ Hà 0989944262, bố Trần Anh Tuyên số điện thoại 0973895999). Còn trường hợp của Lò Thị Nhất sinh năm 1996 có số điện thoại 0396024031 bị ung thư ổ tử cung, tại thời điểm xét nghiệm có chỉ số SCC là 2.81 khi về bệnh nhân đã sử dụng hết khoảng 3 lạng Cao Sâm Ngọc Linh và đi tái khám vào tháng 3/2026 chỉ số SCC đã giảm xuống còn 0.8. Và còn rất nhiều trường hợp khác, kể cả bệnh nhân người quốc tịch Pháp tên Bernard Vignau, 60 tuổi, công tác ở Tòa thị chính Toulouse, bị tai biến, sau khi uống cao sâm Ngọc Linh Sơn La được hơn 1 năm đã khỏi bệnh, đi làm trở lại bình thường hơn 2 năm nay (có số điện thoại bên Pháp 0033766456710)…
Định hướng phát triển thương hiệu Sâm Ngọc Linh Sơn La
Đến thời điểm này, Công ty đang có khoảng 75.000 cây sâm Ngọc Linh ở các độ tuổi với tổng giá trị trên 100 tỷ đồng; sản lượng thu hoạch năm 2025 đạt trên 1,2 tấn.
Việc Công ty sản xuất cao sâm Ngọc Linh Thành Long, rượu sâm Ngọc Linh Thành Long và rượu cao sâm Ngọc Linh Thành Long bằng việc chưng cất, cô đọng từ chính cây sâm Ngọc Linh Sơn La được trồng trên đỉnh Sam Ta, bao gồm cả phần củ, rễ, thân, lá của cây sâm. Đó chính là cách vừa tận thu được những dưỡng chất vô giá trong mỗi cây sâm, vừa giúp giá thành sản phẩm bổ dưỡng này giảm đi nhiều so với giá thành sâm củ tươi hoặc khô, phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của người tiêu dùng. Tuy mới đưa vào sản xuất, chế biến gần 5 năm nay để cung cấp dược liệu quý hỗ trợ chữa bệnh nan y cứu người, được các cơ quan chức năng kiểm định đánh giá cao về chất lượng sản phẩm, người tiêu dùng đã cảm nhận, thấy được hiệu quả sau khi sử dụng các sản phẩm từ cao sâm Ngọc Linh Sơn La.
Việc Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn) có Quyết định về việc cấp bằng chứng nhận bảo hộ cây trồng mới đối với cây sâm Ngọc Linh Sơn La với thời gian bảo hộ 20 năm; Cục Sở hữu Trí tuệ (Bộ Khoa học & Công nghệ) quyết định về việc chấp nhận đơn hợp lệ về việc điều chỉnh “Sâm củ khô” trong nhóm 5 thành phần “Sâm củ khô dùng cho mục đích y tế”; UBND tỉnh Sơn La cấp chứng nhận các sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm chương trình OCOP và cả 3 sản phẩm Sâm Ngọc Linh Sơn La gồm: Cao sâm, rượu sâm và rượu cao sâm đã xuất sắc đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh. Hiện tại, Công ty tiếp tục cho ra sản phẩm mới chế biến từ sâm là Sâm trà, Sâm cà phê và tiếp tục đầu tư nghiên cứu, xây dựng thương hiệu mạnh mẽ cho các sản phẩm sâm Ngọc Linh, hướng tới mục tiêu đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao, mở đường cho việc chinh phục các thị trường khó tính, nhất là góp phần hỗ trợ trị bệnh cứu người./.
Anh Đức