Kinh tế ĐBSCL với những bất ngờ

3

 

Ngày 1/8/2022 tại Cần Thơ sẽ diễn ra lễ công bố Báo cáo Kinh tế Thường niên ĐBSCL 2022, báo cáo nghiên cứu kinh tế cấp vùng đầu tiên và duy nhất của cả nước do Chi nhánh VCCI tại Cần Thơ phối hợp với Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright thực hiện. Đây là lần thứ hai, báo cáo lần thứ nhất công bố năm 2020 gây sự chú ý rộng rãi. Lần này, dự kiến tiếp tục có những bất ngờ.

Quy hoạch ĐBSCL do Bộ KH&ĐT công bố hôm 21/6/2022 có mục tiêu chiến lược phát triển liên kết

 

Báo cáo lần này xây dựng với chủ đề “Quy hoạch tích hợp và chuyển đổi mô hình phát triển”. Nội dung tập trung nghiên cứu các lĩnh vực có tác động trực tiếp đến sự phát triển của ĐBSCL như quy hoạch tích hợp đến năm 2030 tầm nhìn 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt; các lựa chọn ưu tiên phát triển cơ sở hạ tầng giao thông; mô hình chuyển đổi nông nghiệp được kỳ vọng làm tài liệu tham vấn cho từng địa phương ở ĐBSCL, cũng như tham mưu cho các chính sách của Chính phủ.

Chia sẻ về một số nội dung chính, Giám đốc Chi nhánh VCCI tại Cần Thơ Nguyễn Phương Lam cho rằng có những “bất ngờ”. Thứ nhất là những “bất ngờ thú vị”: Trong 2 năm qua dù chịu ảnh hưởng của đại dịch, nông nghiệp khẳng định được năng lực cạnh tranh khi xuất khẩu gạo và thủy sản đứng tốp đầu của thế giới. Năng suất lao động trong nông nghiệp tăng gấp đôi so với công nghiệp và thương mại dịch vụ.

Dù chỉ góp 7% tổng kim ngạch xuất khẩu nhưng ĐBSCL đóng góp nhiều nhất vào thặng dư thương mại của đất nước, chiếm 47%. Hơn nữa, dù là năm đại dịch nhưng ĐBSCL trong năm 2021 là 1 trong 2 vùng có vốn đăng ký FDI tăng. Cùng với đó, tăng trưởng huy động vốn và tín dụng tăng, số dư tiền gửi của cá nhân tại một số địa phương cao gấp 10 lần doanh nghiệp.

Thứ hai là những “bất ngờ khó hiểu”. Nhiều địa phương có kết quả chuyển dịch cơ cấu rất tích cực nhưng tổng thể ĐBSCL hầu như không thay đổi. ĐBSCL từng hãnh diện là vùng điều hành tốt nhất cả nước, nay chất lượng môi trường kinh doanh đang bị xấu đi nhiều so với các vùng khác. Trong 5 năm qua, ĐBSCL có tỷ lệ phát triển doanh nghiệp thấp nhất cả nước, là vùng có số lượng doanh nghiệp “chết” đi cao hơn “sinh” ra, chất lượng lao động là điểm yếu cốt lõi của vùng. ĐBSCL chiếm 18% GDP cả nước nhưng huy động vốn vẫn tiếp tục giảm và chỉ còn hơn 5% trong năm qua. Vùng nông nhiệp, có nguồn nguyên liệu lớn nhất, nhưng doanh nghiệp tham gia chế biến đã chững lại, ngành công nghiệp chế biến đã giảm nhanh trong tỷ trọng ngành chế biến cả nước. Dù tăng trưởng 5 năm qua, nhưng nông nghiệp chưa là động lực thực sự cho tăng trưởng của vùng. Cuối cùng, ĐBSCL đang có “lực ly tâm” trong liên kết vùng khá mạnh, còn “lực hướng tâm” thì lại rất yếu!

“Tuy vậy, những bất ngờ trên cũng không làm cho chúng ta bi quan. Báo cáo sẽ cho chúng ta thấy những cơ hội lớn với nhiều triển vọng nếu như giải quyết những thách thức từ 3 vòng xoáy lớn: kinh tế – môi trường – xã hội. Đây là tâm điểm của Báo cáo năm nay. Ở đó, chúng ta sẽ phát hiện được động lực mới cho tăng trưởng. Ở đó, sẽ tìm ra tiền đề cho triển khai những định hướng mới của quy hoạch tích hợp. Ở đó, sẽ gợi ý những cơ chế quản trị, điều phối vùng sao cho hợp tác hiệu quả”, ông Lam nói.

Kế hoạch ngày 1/8/2022, sau lễ công bố Báo cáo vào buổi sáng, buổi chiều có Diễn đàn Chính sách Phát triển ĐBSCL nhìn từ Quy hoạch tích hợp. Diễn đàn nhằm thảo luận, đánh giá và đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế vùng ĐBSCL trước thách thức biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, đồng thời dựa trên Quy hoạch tích hợp vùng ĐBSCL thời kỳ 2021 – 2030 và tầm nhìn 2050 để tìm lời giải cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng, kiến nghị các chính sách phát triển ĐBSCL.

                                                                                                SÁU NGHỆ